جهان بینی اثبات گرایی یا پسا اثبات گرایی
مفروضه های آن به صورت اشکال سنتی هستند. که درباره پژوهش های کمی صادق هستند.
به فلسفه علتگرایانه نظر دارد.
نوعی جهان بینی تقلیل گرایی است. یعنی ایده ها را به ایده های کوچک تر ریز کرده و انها را می آزماید.
اندازه گیری دقیق واقعیات عینی مورد نظر است. بنابراین مقیاس عددی بسیار مهم است.
فرد با یک نظریه شروع و آن را مورد آزمون قرار می دهد.
دانش احتمالی است. حقیقت مطلق را هرگز نمی توان یافت. بنابراین شواهد حاصل از پژوهش همیشه ناقص و همراه با خطا است. برای همین فرضیات را اثبات نمی کنند بلکه تأیید یا رد می کنند.
روابط میان متغیرها را در قالب سوال یا فرضیه مرد بررسی قرار می دهند.
تأکید بر پژوهش عینی است یعنی بد.ن سوگیری و داشتن روایی و اعتبار.
جهان بینی ساختن گرایی
یکی از این رویکردها ساخنتن گرایی اجتماعی است. اینان فرض میکنند که افراد در پی فهم جهانی هستند که در آن زندگی می کنند.آنها از پدیده های دورو بر خود معانی خاص خود را شکل می دهند.بنابراین متوع خواهند بود و پژوهشگران سعی میکنند این پیچیدگی ها را درک کنند . این دانس در تعامل با دیگران ساخته می شود. بنابراین پژوهشگران این فرایند تعامل را بررسی میکنند.. اینها از پرسش های باز پاسخ استفاده می کنند.
قصد پژوهشگر فهم (تفسیر) معانی دیگران درباره جهان است.
به جای آزمون نظریه این پژوهشگران خود الگو یا نظریه ای را درباره این معانی به صورت استقرایی شکل می دهند.
جهان بینی مدافعانه / مشارکتی
این رویکرد عمتا کیفی است ولی می توان شالوده آن را پژوهش های کمی نیز دانست. اینها دریافتند که مفروضه های اثبات گرایان درباره افراد به حاشیه رانده شده ( منزوی) مانند هم جنس بازان جامعه یا مسایل مرتبط با عدالت اجتماعی که باید مورد توجه قرار گیرند تناسبی ندارد.
اینها معتقدند باید پرس و جوی پژوهشی با سیاست و برنامه سیاسی درهم تنیده شود. بنابراین پژوهش شامل یک برنامه عملی برای اصلاحاتی است که ممکن است زندگی شرکت کنندگان، نهادهایی که افراد در آنها کار یا زندگی می کنند و زندگی پژوهشگر را تغییر دهد. ضمن ان که مسایلی که مورد توجه قرار می گیرد مسایل اجتماعی مهم روز، مسایلی مانند توانمند سازی، نابرابری ، ظلم، سلطه ، سرکوب و از خود بیگانگی است. که غالبا مطالعه با یکی از این مسایل شروع می شود. پژوهشگر به صورت گروهی به پیش می رود تا افراد را بیشتر به حاشیه نراند. شرکت کنندگان ممکن است به طرح سوالهاف جمع اوری داده ها و تحلیل اطلاعات کمک کنند. این پژوهش برای شرکت کنندگان حق اظهار نظر را فراهم می سازد. آگاهی آنها را افزایش می دهد با برنامه ای را برای تغییر در جهت بهبود زندگی آنها مطرح می کند. این پژوهش به صدای یکپارچه برای اصلاح تبدیل می شود.
خصوصیات این پژوهش:
1. عمل مشارکتی تکرار پذیر یا منطقی( دیالکتیکی) است و بر ایجاد تغییر در فعالیت ها توجه دارد. بنابراین در پایان مطالعات مدافعانه / مشارکتی، پژوهشگران دستور کاری را برای تغییر ارایه می دهند.
2. به افراد برای رهایی خود از محدودیت های موجود در رسانه ها، زبان، شیوه های کاری و روابط قدرت در فضاهای آموزشی متمرکز می شود. غالباً مطالعات مدافعانه / مشارکتی با یک موضوع مهم دربارهء مشکلات جامعه مانند نیاز به توانمند سازی شروع می شوند.
3. این پژوهش رهایی بخش است زیرا که به افراد راسخ برای رهایی از محدودیت های نامعقول و ساختارهای نا عادلانه ای که رشد شخصی و حق تعیین سرنوشت آنها را محدود می سازد، کمک می کند. هدف خلق یک بحث و جدل سیاسی است تا تغییر مورد نظر روی دهد.
4. فعالیتی گروهی و عملی است . زیرا پژوهش توسط شرکت کنندگان کامل می شود نه این که درباره انها یا برای آنها انجام شود. به این ترتیب همکاران فعال پژوهشگر هستند.
جهان بینی عمل گرایانه
به جای تمرکز بر روش به مسئله و فهم ان تأکید می شود.
این نظام در پژوهش های ترکیبی اعمال می شود.
پژوهشگر آزاد است از هر ورش که نیازش را به بهترین وجه برآورد می کند استفاده کند.
عمل گرایان به دنیای بیرون مستقل از ذهند و انچه در درون ذهن وجود دارد، باور دارند، اما معتقدند که لازم است پرسش درباره واقعیت و قوانین طبیعت را متوقف کنیم. آنها طرفا به تغییر موضوع علاقمند هستند.
چند روش کیفی
نظریه داده بنیاد چیست؟ grounded theory
این نظریه رویکردی کیفی است که کاربرد بسیاری دارد. از مجموعه ای از رویه های
نظامند برای ایجاد نظریه ای استقرایی در مورد یک پدیده استفاده می کند. هدف
این نظریه ایجاد نظریه ای است که مبتنی بر شواهد باشد. این شیوه برای کشف
نظریه جدید است.در این روش پژوهشگر پدیده های غیر مشابه را به قصد درک
شباهت آنها مقایسه می کند. این نظریه با نظریه اثبات گرایانه اشتراکاتی دارند و در
پی نظریه ای است که قابل مقایسه با شواهدی است که دقیق و درست، تکرارپذیر
و تعمیم پذیر هستند. بنابراین این شیوه تعمیم پذیری را نیز مورد توجه قرار می دهد
نظریه داده بنیاد یک راهبرد پژوهشی است که پژوهشگر به کمک آن و بر اساس
دیدگاه های شرکت کنندگان در پژوهش یک نظریه کلی و انتزاعی را از یک فرایند،
عمل یا عکس العمل استخراج می کند. این فرایند مستلزم استفاده از چندیم مرحله
گردآوری اطلاعات، پالایش و برسی روابط میان مقوله های اطلاعاتی است. مقایسه
مداوم داده ها همراه با مقولات منبعث از داده ها و نمونه گیری نظری گروه های
مختلف برای به حداکثر رساندن شباهتها و تفاوت های میان اطلاعات به دست امده،
دو ویژگی اصلی این طرح پژوهش هستند.(کرس ول، 1390 ص 51)
پژوهش پدیدار شناختی
یک راهبرد پژوهشی است که پژوهشگر به کمک آن جوهره تجربه های بشری را
درباره یک پدیده آن گونه که شرکت کنندگان در پژوهش توصیف کرده اند، شناسایی
می کند. فهم تجربه های زندهف نشانه بارز پدیدار شناسی به عنوان یک فلسفه و
نیز یک روش است. شیوه این نوع پژوهش شامل مطالعه یک نمونه کوچک از طریق
کار گسترده و مداوم برای شکل دادن به الگوها و روابط معنایی است. در این فرایند
پژوهشگر برای فهم تجربه های شرکت کنندگان در پژوهش، تجربه های شخصی خود
را نادیده می گیرد.
پژوهش روایتی
یک راهبرد پژوهشی است که پژوهشگر به کمک آن زندگی افراد را مطالعه می کند.
سپس این اطلاعات توسط پژوهشگر به صورت روایت زمانی بازگویی یا بازسازی می
شوند. درپایان روایت مورد نظرف پژوهشگر دیدگاه های زندگی شرکت کنندگان را با
دیدگاه های زندگی خود در قالب روایت جمعی( مشترک) تلفیق می کند( کرس ول،
1390ص52).
راهبردهای روش های ترکیبی
روش های ترکیبی زنجیره ای(sequential mixed methods )
شیوه هایی هستند که پژوهشگر به کمک آنها سعی می کند یافته های یک
روش را با روش دیگر تشریح یا بط دهد. این کار می تواند با یک مصاحبه
کیفی با هدفهای اکتشافی شروع شده و با یک روش کمی پیمایشی با
نمونه ای بزرگ دنبال شود، به طوری که پژوهشگر بتواند نتایج را به جامعه
تعمیم دهد. می توان مطالعه را با روش کمی شروع کرد که به کمک آن یک
نظریه یا مفهوم آزموده می شودو به دنبال آن، با یک روش کیفی چند مورد یا
چند فرد با جزئیات بیشتر مورد کند و کاو قرار می گیرد.
روش های ترکیبی همزمان(currenet)
شیوه هایی هستند که پژوهشگر برای فراهم آوردن تحلیل جامعی از مسئله
پژوهش، داده های کمی و کیفی را به کمک انها همگرا یا درهم ادغام می
کند.
در این طرح پژوهشی، پژوهشگر هر دو نوع داده را همرزمان گرد آوری می
کند و سپس در تفسیر نتایج نهایی، اطلاعات را تلفیق می کند.داده های
نمونه کوچکتر را در نمونه بزرگ ادغام می کند.
روش های ترکیبی تحولی( transformative)
پژوهشگر از یک لنز نظری به عنوان دورنمایی براگیر در درون یک طرح که هر
دو نوع داده کمی و
کیفی را شامل می شود استفاده می کند( کرس ول،1390ص 54).
مهم
هنگامی که یک مسئله جدید است، متغیرهایش شناسایی نشده پژوهش
کیفی مورد استفاده قرار می گیرد.
پژوهش کیفی فرایندی و کمی بازده یا محصولی است( کراس ول،1390ص
59)
برای تهیه طرح پژوهش سه چیز نیاز است:
1- جهان بینی( اثبات گرایی- مابعد اثبات گرایی- سازنده گرایی اجتماعی)
2- رویکرد پژوهش( کیفی- کمی- ترکیبی)
3- روش پژوهش( سوال – فرضیه؛ جمع آوری داده ها؛ تفسیر و نگارش و
اعتبار یابی).
در مطالعاتی مانند پدیدار شناسی، نظریه داده بنیاد، مطالعات موردی از پیشینه کمتر
استفاده می شود( کراس ول،1390ص72). در مطالعات کیفی پیشینه پژوهش را
جهت نمیدهد و هدایت نمی کند اما وقتی که الگوها یا مقوله ها شناسایی شدند به
ان کمک می کند. پیشینه پژوهش در کیفی استقرایی و در کمی قیاسی تهیه می
شود.
- پژوهشگران در این پنج رویکرد ممکن است، افراد را مطالعه کنند( روایتی، پدیدار
شناختی)؛ فرایندها، فعالیت ها و رویدادها را تشریح کنند( مطالعه موردی، نظریه داده
بنیاد)؛ یا درباره ی رفتار مشترک فرهنگی افراد یا گروه ها اطلاعات کسب کنند( قوم
نگاری). 302 کراس ول
- پایایی، روایی و تعمیم پذیری
روایی کیفی به این معنا است که پژوهشگر صحت یافته ها را با به کار بستن شیوه
های خاص بررسی می کند، در حالی پایایی کیفی نشان می دهد که رویکرد
پژوهشگر با رویکرد پژوهشگران دیگر و همچنین در پروژه های دیگر یکسان و ثالبت
است کراس ول 323
می توان در این ارتباط از داوران مختلف برای رمزگذاری استفاده شود. درجه توافق باید
بیش از 80 درصد باشد.325
روایی بر این نکته مبتنی است که یافته های گزارش از زائیه دید پژوهشگر، شرکت
کنندهگان، یا خوانندگان صحیح هستند. برای بیان این ایده، اصطلاحات زیادی مانند
قابل اعتماد بودن، معتبر بودن و قابل قبول بودن در ادبیات پژوهش کیفی وجود دارد.
کراس ول ص325
راهبردهای زیر بر اساس اهمیت برای روایی فهرست شده اند:
- همسو سازی یا سه سوسازی. مضامین بر اساس چندین منبع با چشم اندازهای
متفاوت همگرا شده باشند. در این صورت می توان ادعا کرد که این فرایند ذوایی
مطالعه را افزایش می دهد.
- بررسی توسط اعضا. برذای این کار گزارش نهایی یا توصیف ها و مضامین خاص را به
شرکت کنندگان برگردانید و مشخص کنید که آیا شرکت کنندگان درستی نتایج را
مورد تأییدقرار می دهند. این بدین معنا نیست که نوشته های خام برای بررسی به
شرکت کنندگان برگردانده می شود، بر عکس پژوهشگران بخشی از تولید اصلاح
شده ، نظیر مضامین، تحلیل مورد، نظریه داده بنیاد، توصیف فرهنگی و غیره را به
شرکت کنندگان بر می گرداند. این شیوه می تواند شامل انجام یک مصاحبه پیگیرانه
با شرکت کنندگان مطالعه و فراهم آوردن فرصت برای آنان جهت اظهار نظر درباره ی
یافته ها باشد.
- برای بیان یافته ها از توصیف انبوه و غنی rich- thich descriptionاستفاده کنید. این
توصیف می تواند خوانندگان را به موقعیت پژوهش برده و عنصر تجربه های مشترک را
بیان کند. برای مثالف زمانی که پژوهشگران کیفی از موقعیت توصیف دقیقی به
دست می دهند یا چشم اندازهای متعددی را درباره ی یک مصمون فراهم می
آورندف نتایج واقع بینانه تر و غنی تر می شود. این شیوه می تواند روایی یافته ها را
افزایش دهد.
- مشخص کنید که پژوهشگر با چه میزانی پیشداوری، مطالعه را آغاز کرده است.
این خود تأملی، روایتی باز و صادقانه ایجاد می کند که خوانندگان آن را به خوبی حس
می کنند. تأملی بودنف ویژگی اصلی یک پژوهش کیفی نامیده شده است. در یک
پژوهش کیفی خوب، پژوهشگران بیان می کنند که چگونه تفسیر یافته های پژوهش
از پیشینه، جنسیت، فرهنگ، تاریخ و منشا اجتماعی- اقتصادی آنان اثر پذیرفته
است.
- اطلاعات منفی یا متفاوت با مضامین را هم ارایه دهید. به دلیل این که زندگی واقعی
ترکیبی از چشم اندازهای مختلف است که همیشه هم با هم مرتبط نیستند، بحث
درباره ی اطلاعات متضاد به قابل قبول بودن گزارش کمک می کند.پژوهشگر می تواند
این کار را با بحث درباره ی شواهد مربوط به یک مضمون انجام دهد. بیشتر شواهد
حول یک مورد برای مضمون ساخته می شوند، پژوهشگران می توانند شواهدی را
ارایه دهند که با چشم انداز کلی مضمون مورد نظر در تضاد باشد. با ارایه شاهد
مخالف، گزارش مورد نظر واقعی تر شده و روایی افزایش می یابد.
- زمان طولانی تری را در مکان مطالعه صرف کنید. به این ترتیب پژوهشگر به شناخت
محل پژوهش و افرادی که به قابل قبول بودن گزارش روایتی کمک کرده اند صحبت
کند . هر چه پژوهشگر تجربه بیشتری با شرکت کنندگان در موقعیت واقعی پژوهش
داشته باشد، صحت و روایی یافته های پژوهش بیشتر خواهد شد.
- برای افزایش صحت گزارش خود از مذاکره با همکاران استفاده کنید. این فرایند
مستلزم تعیین شخصی است( همکار مذاکره کننده) که مطالعه کیفی را برسی و
درباره آن سوال هایی را مطرح می کند و در گزارش نظر افراد دیگر غیر از پژوهشگر
هم منعکس می گردد. این راهبرد – تفسیری فراتر از تفسیر پژوهشگر و ارایه شده
توسط شخص دیگر- به افزایش روایی گزارش می افزاید.
- برای برسی کل پروژه از یک ممیز( ارزیاب) بیرونی استفاده کنید. این فرد ممیز که با
همکار مذاکره کننده فرق دارد با پژوهشگر یا طرح پژوهشی آشنایی ندارد، لذا می
تواند یک سنجش عینی از جریان اجرای فرایند پژوهش یا نتیجه گیری از یافته ها
فراهم آورد.
- تعمیم کیفی: ین(2003) اعتقاد دارد که می توان نتایج را به یک نظریه گسترده
تعمیم داد. تعمیم زمانی روی می دهد که پژوهشگران کیفی موارد اضافه ای را
مطالعه می کنند و یافته ها را به موارد جدید تعمیم می دهند.
* عینیت و قابل اعتماد بودن در هر دو سنت پژوهشی اهمیت بسیار دارد. با این حال
ملاک قضاوت در مطالعه کیفی با مطالعه کمی تفاوت دارد. اول و مهمتر از همه،
پژوهشگر در پی باورپذیری، بر اساس انسجام ، بینش و سودمندی ابزاری و قابل
اعتماد بودن از طریق فرایند تأییدی است، نه از طریق شاخص های سنتی اعتبار و
پایایی ص 332 کراس ول
* متن روایتی رایج ترین شکل نمایش داده های کیفی است. کراس ول 340
مهم
در پزوهش کمی
در پژوهش های آزمایشی برای تعیین حجم نمونه از تحلیل توان استفاده می شود.
مراحل آن عبارتند از:
* تعیین سطح معناداری آماری یا لفا برای ازمایش
* میزان توان مورد انتظار در مطالعه – معمولاً به صورت بالا، متوسط یا پایی – برای
آزمون اماری فرضیه صفر در داده های نمونه، زمانی که فرضیه صفر دئر واقع صحیح
نیست.
* اندازه اثر، تفاوتهای مورد انتظار در میانگین بین گروه های کنترل و آزمایشی بر
حسب انحراف معیار
* پژوهشگران برای این سه عامل( مثلاً الفای مساوی 5 0/0 و توان برابر 8/0 و
اندازه اثر برابر 5/0) مقادیری را در نظر می گیرند و با استفاده از جدول، حجم مورد نیاز
برای هر گروه را مشخص می کنند. به این ترتیب آزمایش طوری طراحی می شود که
حجم هر گروه عمل آزمایشی برای نشان دادن این نکته که اثر ایجاد شده واقعاً
حاصل دستکاری عمل آزمایشی در مطالعه مورد نظر است، بیشترین دقت را فراهم
می آورد. کراس ول 272
تاریخ
10/10/91
روشهای ترکیبی
در این مطالعات نظریه ها در قسمت های آغازین به عنوان لنز هایی که به نوع سوال ها شکل می دهند، میاید.
علایم مورد استفاده در پژوهش های ترکیبی
+ حاکی از نوع همزمان گردآوری داده است که طی ان هر دو نوع داده کیفی و همزمان گرد آوری می شود.
→ حاکی از نوع متوالی گرد آوری داده است که طی آن یک نوع داده مثلاً کیفی بر اساس دیگری مثلاً کمی شکل می گیرد.
حروف بزرگ نشان دهنده ارزش و اولویت است که به داده، تحلیل و تفسیر کمی یا کیفی داده می شود.
“quan” و “ qual” به جای کمی و کیفی استفاده می شود
علامت / quan QUAN حاکی از آن است که روش کیفی در دل یک طرح کمی لانه دارد.
مستطیل ها، گردآوری و تحلیل داده های کمی و کیفی را نشان می دهند.355 کراس ول
طرح های ترکیبی
1. راهبرد توضیحی متوالی
به گرد اوری و تحلیل داده های کمی در مرحله اول پزوهش و به دنبال ان گرد آوری و تحلیل داده های کیفی در
مرحله دوم که خود بر اساس نتایج کمی مرحله ا ول بنا نهاده می شوند، مشخص می گردد. این طرح به ویژه
هنگامی مفید است که از مطالعه کمی نتایج غیره منتظره به دست می آید
مزیت آن اجرای ساده آن است و عیب آن طول زمانی است که طی دو مرحله مجزا صرف گردآوری داده ها می شود.
2. راهبرد اکتشافی متوالی
این طرح بر عکس بالا است. ابتدا داده های کیفی و سپس داده های کمی گرد آوری می شوند.بر خلاف
رویکرد توضیحی متوالی که برای تبیین و تفسیر رابطه ها مناسب تر است، تمرکز اولیه این مدل بر تبیین یک
پدیده است. مورگان(1988) پیشنهاد می کند که این طرح برای آزمودن عناصر نظریه نو ظهور بر خاسته از
مرحله کیفی مناسب است و همچنین می توان ان را برای تعمیم یافته های کیفی به نمونه های متفاوت مورد
استفاده قرار داد. سرانجام هنگامی از این طرح استفاده می شود که به دلیل نامناسب بودن ابزار های
موجود و یا عدم وجود ابزار، به ساخت ابزار نیاز دارد. ( مزیت)
3. راهبرد تحولی متوالی
این طرح مانند طرح های بالا دو مرحله ای است با یک لنز نظری. لنز نظری در مقدمه پیشنهاده ذکر می شود.و
یک سوال جهت دار را شکل می دهد.
هدف از این راهبرد خدمت بهتر به چشم انداز نظری پژوهشگر است.
4. راهبرد همسوسازی همزمانconcurrene Triangulation
در این راهبرد هر دو نوع داده کمی و کیفی با هم گرد آوری می شود . سپس دو پایگاه داده با هم مقایسه
می شوند. در حقیقت بررسی روایی است.
مزیت ان گرد آوری داده در زمان کوتاه تر و عیب آن داشتن تجربه بالا است. و همچنین مشکل بودن مقایسه
داده ها.
5. راهبرد لانه ای همزمان concurrent Embeded
یک روش اولیه دارد که طرح را بر اساس آن هدایت می کند و پایگاه اطلاعاتی ثانویه ای دارد که نقش حامی را
در شیوه ها ایفا می کند. بانه کردن ممکن است بدان مهنا باشد که روش دوم سوالی متفاوت از روش اول را
مورد توجه قرار می دهد. در این روش دو رویکرد وزن مساوی ندارند.
6. راهبرد تحولی همزمان concurrent Transformative
همانند قبلی از یک چشم انداز نظری استفاده می کند